Free Joomla Templates by FatCow Coupon

Όγκοι Εγκεφάλου

Αδενώματα υπόφυσης

Οι όγκοι της υπόφυσης είναι 99% καλοήθεις. Υπάρχει καρκίνος υπόφυσης όπως και μεταστατικοί όγκοι αλλά είναι σπανιότατοι. Συγχρόνως υπάρχουν διηθητικοί όγκοι υπόφυσης που με τον τρόπο που μεγαλώνουν δίνουν την εντύπωση κακοήθειας και προκαλούν δυσκολίες στην αφαίρεση/αντιμετώπιση.

Οι πλέον συνήθεις είναι τα αδενώματα. Δημιουργούνται απο εκκριτικά κύτταρα προκαλώντας υπερπαραγωγή ορμονών (προλακτίνη, αυξητική ορμόνη κ.α.) ή μη εκκριτικά που λόγω του όγκου τους προκαλούν τοπική πίεση και υπολειτουργία της υπόφυσης.

Τα αδενώματα μπορεί να είναι μικρότερα του ενός εκατοστού σε διάμετρο (μικροαδενώματα) ή μεγάλα (μακροαδενώματα) έως πολύ μεγάλα (1-10 ! εκατοστά διάμετρο). Μπορεί να είναι συμπαγεί ή κυστικά ή και τα δύο.

Κλινική διάγνωση και θεραπεία

Η κλασσική τριάδα συμπτωμάτων που δημιουργεί υπόνοια όγκου υπόφυσης είναι οι ορμονικές διαταραχές (αμηνόρροια, γαλακτόρροια, διαταραχές λειτουργίας θυροειδούς και γονάδων), οι διαταραχές όρασης λόγω πίεσης στο οπτικό χίασμα (αμφικροταφική ημιανοψία) και ο πονοκέφαλος. Η διάγνωση επικυρώνεται με τα ευρήματα της ακτινογραφίας κρανίου και αξονικής και μαγνητικής τομογραφίας. Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να χρειασθεί ψηφιακή αγγειογραφία για να αποκλεισθεί η παρουσία ανευρύσματος στο τουρκικό εφίππιο.

Ιδιαίτερα διαγνωστικά ευρήματα υπάρχουν σε συγκεκριμένους όγκους όπως η παθολογική αύξηση της προλακτίνης (> 20 μg/l) στα προλακτινώματα, η υπερπαραγωγή της αυξητικής ορμόνης σε νεαρά άτομα (γιγαντισμός) και σε ενήλικες (ακρομεγαλία), η υπερπαραγωγή της αδενοκορτικοτρόπου ορμόνης στο σύνδρομο Cushing κ.α.

Οι εκκριτικοί όγκοι εμφανίζονται συχνότερα σε νεαρότερα άτομα ενώ οι μη εκκριτικοί περισσότερο σε ηλικίες > 40 ετών. Οι τελευταίοι, μεγαλώνουν με <σιωπηλές> διαταραχές υπολειτουργίας και μπορούν γιαυτό να γίνουν μεγάλοι. Εκείνο που συνήθως φέρνει τον ασθενή στον ιατρό είναι οι οπτικές διαταραχές (οπτικά πεδία, πτώση οπτικής οξύτητος) με εξαίρεση τους όγκους που λόγω νέκρωσης και αιμορραγίας στον όγκο, προκαλούν επείγουσα κατάσταση- αποπληξία υπόφυσης με κίνδυνο τύφλωσης και οι οποίοι πρέπει να αντιμετωπίζονται χειρουργικά, επειγόντως.

Θεραπεία και πρόγνωση

Τα προλακτινώματα μπορούν αρχικά να αντιμετωπισθούν φαρμακευτικά με την χορήγηση βρωμοκρυπτίνης, ένα ημισυνθετικό εργοαλκαλοειδές με αντιντοπαμινική δράση. Ο χρόνος πλήρους θεραπείας είναι μακρύς και δια τούτο μπορούν να αντιμετωπισθούν και σε συνδιασμό με χειρουργείο. Η χειρουργική επέμβαση χρησιμοποιείται πρωτίστως σε μικροαδενώματα, μη εκκριτικά μακροαδενώματα και στην ακρομεγαλία. Τα αποτελέσματα είναι πολύ καλά. Επίσης, αποσυμπιεστικές εγχειρήσεις γίνονται σε παρεφιππιακούς και υπερεφιππιακούς όγκους.

Η τεχνική της χειρουργικής αφαίρεσης είναι η διασφηνοειδική ή μέσω κρανιοτομίας.

Η διασφηνοειδική επέμβαση (διαρινικά, πλαγιορινικά, ενδοσκοπικά) είναι σχετικά γρήγορη και με λιγώτερους κινδύνους (υπάρχει μικρός κίνδυνος διαρροής ΕΝΥ και μηνιγγίτιδος) απο την κρανιοτομία η οποία επιτρέπει "μεγαλύτερη θέα" και πιθανότητα ριζικής αφαίρεσης μεγάλων όγκων αλλά και η οποία εγκυμονεί μεγαλύτερους κινδύνους για ενδοκρανιακές επιπλοκές.

Σαν συμπλήρωμα της χειρουργικής θεραπείας, ιδιαίτερα στους μεγάλους και διηθητικούς όγκους, μπορεί να δοθεί στερεοτακτική γ-ακτινοβολία ή μέσω ενδοκοιλοτικής εφαρμογής ραδιοισοτόπων.

Ο κίνδυνος υποτροπής μετά από χειρουργική αφαίρεση κατά μέσον όρον, είναι σχετικά υψηλός, (25%) ενώ θεωρείται μικρότερος μετά από συνδιασμό χειρουργείου και ακτινοβολίας.

Η μετεγχειριτική βελτίωση της όρασης αναμένεται περίπου στο 80% ενώ η θνησιμότητα σήμερα είναι σχεδόν 0%, ιδιαίτερα όταν η επέμβαση γίνεται διασφηνοειδικά.